„Nikt nie ma większej miłości od tej,
gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich”
(J15, 13-14.17)
10 września 2023 r. w Markowej na Podkarpaciu miała miejsce beatyfikacja rodziny Ulmów. Było to bezprecedesowe wydarzenie, ponieważ do chwały ołtarzy wyniesiona została cała rodzina – Wiktoria i Józef Ulmowie wraz z siedmiorgiem dzieci, w tym także z nienarodzonym. 24 marca 1944 r. cała rodzina oraz ukrywani przez nich Żydzi zostali zamordowani przez Niemców w wyniku donosu.
Ulmowie prowadzili gospodarstwo – Józef specjalizował się w uprawie warzyw i owoców, pszczelarstwie i hodowli jedwabników, jego pasją była fotografia, był też zaangażowany społecznie. Wiktoria prowadziła dom i zajmowała się dziećmi. Mieszkali z dala od gospodarstw innych mieszkańców wsi. W Markowej żyło około 20 rodzin żydowskich, w powiecie łącznie około 1000 Żydów. W pierwszej połowie 1942 r. większość z nich została wywieziona i zamordowana w ośrodku zagłady w Bełżcu, bądź rozstrzelana na miejscu. Od lipca trwały „polowania” na ukrywających się, którzy trwającą w regionie akcję eksterminacyjną usiłowali przeczekać w lasach i polach. Schrony budowali przeważnie w chaszczach i jarach. Józef Ulma pomagał jednej z rodzin przy konstruowaniu takiej kryjówki. Żydzi szukali też schronienia u mieszkańców okolicznych wsi. W Markowej, dzięki pomocy kilku polskich rodzin, wojnę przeżyło kilkunastu Żydów.
13 września 1995 r. Instytut Yad Vashem w Jerozolimie uhonorował pośmiertnie Józefa i Wiktorię Ulmów tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2016 r. w Markowej otwarto muzeum ich imienia, które poświęcone jest wszystkim Polakom ratującym Żydów w czasie Zagłady.
W związku z beatyfikacją rodziny Ulmów na pierwszych lekcjach historii w klasach V –VII omawialiśmy takie zagadnienia jak: sytuacja Żydów w okupowanej Europie, Holocaust, czyli zagłada narodu żydowskiego, postawy Polaków wobec Holocaustu, Polacy ratujący Żydów od zagłady, rodzina Ulmów i ich beatyfikacja.
Uczniowie obejrzeli prezentację tematycznie związaną z w/w zagadnieniami i wspólnie wypełnili karty pracy. Do omawianych zagadnień podeszli z ogromną powagą i zainteresowaniem.
Swoją wiedzę mogli wzbogacić i uzupełnić na lekcjach religii, a także ogladając wystawkę przygotowaną na korytarzu I piętra szkoły, a dotyczącą Holocaustu i prezentującą sylwetki Polaków ratujących Żydów.